Nbp stopy procentowe bez zmian a analiza PSD3 i jej wpływ na rynek
Stopy procentowe NBP pozostały bez zmian po decyzji Rady Polityki Pieniężnej z 4 listopada 2026 r. Stopa referencyjna nadal wynosi 3,75%. Równolegle w Unii Europejskiej postępują prace nad pakietem PSD3 i PSR, który ma zmienić zasady działania rynku usług płatniczych. To dwa odrębne procesy: decyzja RPP dotyczy kosztu pieniądza w Polsce, a unijne przepisy dotyczą między innymi bezpieczeństwa płatności, otwartej bankowości i nadzoru nad dostawcami usług. Oba mają jednak znaczenie dla banków, firm płatniczych oraz ich klientów [1][2].
Stopy procentowe NBP po listopadowej decyzji RPP
Rada Polityki Pieniężnej 4 listopada 2026 r. utrzymała wszystkie stopy NBP na dotychczasowym poziomie. Stopa referencyjna wynosi 3,75%, lombardowa 4,25%, depozytowa 3,25%, redyskontowa weksli 3,80%, a dyskontowa weksli 3,85% [1].
Brak zmiany stóp procentowych oznacza, że RPP nie skorygowała ich poziomu podczas tego posiedzenia. Sama decyzja nie przesądza jednak, czy kolejne posiedzenia przyniosą obniżkę, podwyżkę czy dalszą stabilizację. Nie należy więc traktować jej jako zapowiedzi trwałego poziomu oprocentowania w gospodarce.
Stopy NBP wpływają na koszt pieniądza, dlatego ich poziom jest istotny przy ocenie warunków finansowania oraz oprocentowania kredytów i depozytów. Utrzymanie stóp może także wpływać na oczekiwania konsumentów i przedsiębiorstw dotyczące przyszłych kosztów finansowych. Nie oznacza natomiast, że oprocentowanie każdej oferty bankowej pozostanie bez zmian: warunki produktów zależą również od decyzji poszczególnych instytucji.
Czym są PSD3 i PSR?
PSD3 to projekt trzeciej dyrektywy w sprawie usług płatniczych. Jest częścią pakietu przygotowywanego wraz z PSR, czyli rozporządzeniem dotyczącym usług płatniczych. Pakiet ma zastąpić i zmodernizować dotychczasowe ramy PSD2 oraz regulacje odnoszące się do pieniądza elektronicznego [2].
Główne cele zmian obejmują lepszą ochronę użytkowników, ograniczenie oszustw, rozwój otwartej bankowości, wzmocnienie konkurencji i większą harmonizację zasad obowiązujących na rynku płatności. Oznacza to zmianę reguł świadczenia usług, a nie zmianę poziomu stóp procentowych ustalanych przez NBP [2].
Rozróżnienie między obiema częściami pakietu ma znaczenie praktyczne. PSR ma formę rozporządzenia, które stosuje się bezpośrednio, natomiast PSD3 jest dyrektywą wymagającą transpozycji do prawa krajowego. Sposób i harmonogram wejścia poszczególnych wymogów w życie należy więc oceniać osobno dla rozporządzenia oraz dyrektywy [2].
Na jakim etapie są prace nad pakietem PSD3 i PSR?
Porozumienie polityczne Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie pakietu osiągnięto w listopadzie 2025 r. Następnie 5 maja 2026 r. uzgodniony tekst zatwierdziła komisja ECON Parlamentu Europejskiego. Rada UE przyjęła stanowisko w pierwszym czytaniu 28 października 2026 r. Według stanu na listopad 2026 r. prace legislacyjne były zatem zaawansowane, ale analiza obowiązków dostawców nadal wymaga uwzględnienia dalszych etapów procedury i rozróżnienia między PSD3 a PSR [2][3].
Daty te są ważne dla banków i firm płatniczych planujących dostosowanie działalności. Postęp prac pozwala przygotowywać systemy i procedury, lecz samo uzgodnienie kierunku zmian nie jest równoznaczne z jednoczesnym rozpoczęciem stosowania wszystkich nowych wymagań. W przypadku PSD3 konieczne będzie ponadto wdrożenie przepisów do prawa krajowego [2].
Jak PSD3 może zmienić działalność banków i firm płatniczych?
Jednym z założeń PSD3 jest ujednolicenie zasad licencjonowania i nadzoru nad instytucjami płatniczymi oraz podmiotami zajmującymi się pieniądzem elektronicznym. Zgodnie z uzgodnionym kierunkiem instytucje pieniądza elektronicznego mają zostać objęte wspólnymi ramami przewidzianymi dla instytucji płatniczych [2].
Większa spójność przepisów może ograniczać różnice regulacyjne między państwami i ułatwiać prowadzenie działalności transgranicznej. Dla dostawców oznacza jednak również potrzebę przeglądu systemów informatycznych, procedur, ładu organizacyjnego, sposobów ochrony środków klientów oraz procesów związanych z nadzorem i zgodnością regulacyjną [2][4].
Wpływ na konkurencję nie będzie automatyczny. Ujednolicone zasady mogą zwiększyć możliwości działania niebankowych dostawców płatności i skłonić uczestników rynku do rozwijania usług. Skala tych zmian będzie zależeć między innymi od jakości wdrożenia przepisów, kosztów dostosowania i zaufania klientów [2].
Co zmieni się w ochronie klientów i bezpieczeństwie płatności?
Pakiet PSD3 i PSR ma wzmocnić ochronę użytkowników usług płatniczych, zwiększyć przejrzystość informacji i ograniczyć ryzyko oszustw. Dla klientów istotne będą zarówno zasady bezpieczeństwa transakcji, jak i sposób korzystania z usług opartych na danych rachunku [2][4].
W uzgodnionym kierunku zmian przewidziano weryfikację zgodności danych odbiorcy z identyfikatorem rachunku oraz ostrzeganie płatnika o wykrytej rozbieżności przed zatwierdzeniem przelewu. Celem takiego rozwiązania jest przekazanie użytkownikowi informacji potrzebnej do świadomej decyzji, zanim płatność zostanie wykonana [4].
Ocena skuteczności nowych zabezpieczeń będzie wymagała danych o rzeczywistych rezultatach. Znaczenie mają zwłaszcza liczba i wartość oszustw płatniczych oraz udział transakcji odrzuconych po ostrzeżeniu o niezgodności danych odbiorcy. Dostępne informacje nie podają wartości tych wskaźników, dlatego nie pozwalają dziś określić skali przyszłego ograniczenia strat.
Jak pakiet wpłynie na otwartą bankowość?
Otwarta bankowość umożliwia uprawnionym dostawcom dostęp do danych rachunku lub inicjowanie płatności za zgodą klienta. PSD3 i powiązane regulacje mają usprawnić ten model przez ograniczanie przeszkód w dostępie do rachunków oraz wzmocnienie wymagań dotyczących interfejsów używanych do świadczenia takich usług [4].
Przewidziano również pulpity zarządzania zgodami. Z perspektywy użytkownika mają one zwiększyć kontrolę nad dostępem do danych rachunku, a z perspektywy dostawców wymagają odpowiedniego przygotowania rozwiązań technicznych i procedur. Rozwój otwartej bankowości będzie zależał nie tylko od przepisów, lecz także od niezawodności dostępu, bezpieczeństwa i gotowości klientów do korzystania z tych usług [4].
Jednym z mierników przyszłego wpływu pakietu będzie skala korzystania z otwartej bankowości. Bez danych o jej zmianach nie da się rzetelnie stwierdzić, jak szybko nowe zasady przełożą się na wykorzystanie usług opartych na danych rachunku.
Jak łącznie oceniać wpływ decyzji NBP i PSD3 na rynek?
Decyzja RPP i pakiet PSD3 oraz PSR oddziałują na rynek różnymi drogami. Poziom stóp NBP jest ważny dla kosztów kredytu, finansowania i oprocentowania depozytów. Regulacje płatnicze określają natomiast zasady świadczenia usług, ochrony użytkowników, dostępu do rachunków i funkcjonowania dostawców. PSD3 nie ustala stóp NBP, a utrzymanie stóp nie zmienia treści unijnych przepisów [1][2].
Dla banków oba procesy oznaczają równoległą potrzebę zarządzania ofertą finansową i przygotowania działalności płatniczej do nowych wymogów. Firmy płatnicze będą szczególnie zainteresowane kosztami dostosowania, zasadami nadzoru oraz warunkami konkurencji. Dla klientów znaczenie ma zarówno oprocentowanie produktów finansowych, jak i bezpieczeństwo oraz wygoda korzystania z płatności [1][2][4].
Aby oddzielić rzeczywiste skutki obu procesów, warto monitorować zmiany oprocentowania kredytów i depozytów, koszty dostosowania dostawców, skalę korzystania z otwartej bankowości oraz dane o oszustwach i reakcjach na ostrzeżenia o niezgodności odbiorcy. Dostępne informacje nie zawierają wartości tych mierników. Na obecnym etapie można więc wskazać kierunki możliwego wpływu na rynek, ale nie jego ostateczną skalę.
Wykorzystane źródła
- https://nbp.pl/wp-content/uploads/2026/11/Komunikat-RPP-2026.11-listopad-ANG.pdf
- https://nbp.pl/wp-content/uploads/2026/11/Komunikat-RPP-2026.11-listopad.pdf
- https://nbp.pl/rpp-04-11-2026/
- https://www.europarl.europa.eu/legislative-train/theme-economic-and-monetary-affairs-econ/file-payment-services-and-electronic-money-services-(directive%29
SzkolaBankowosci.pl to nowy portal, który w przystępny i rzetelny sposób przybliża świat bankowości i finansów osobistych. Znajdziesz tu klarowne artykuły, praktyczne poradniki oraz aktualne recenzje produktów finansowych, przygotowywane z myślą o codziennych decyzjach związanych z pieniędzmi. Naszą misją jest uczynić zagadnienia finansowe prostymi i zrozumiałymi – niezależnie od wieku czy doświadczenia.